Situatieschets Oost-Congo
Jeanne Mukuninwa is twintig jaar. In andere omstandigheden woonde ze nog in het dorp van haar ouders, in het oosten van Congo. Misschien had ze dan nu al een echtgenoot en enkele kinderen. Maar nu is haar glimlach geforceerd. En haar ogen hebben hun glans verloren. Vier jaar al verblijft Jeanne in het Panzi-ziekenhuis in Bukavu, waar slachtoffers van seksuele foltering in Congo’s meedogenloze oorlog een hersteloperatie kunnen ondergaan. De jonge vrouw is de patiënte van dokter Denis Mukwege, de geëngageerde hoofdgynaecoloog van het Panzi-ziekenhuis. ‘Jeanne heeft inmiddels vijf ingewikkelde hersteloperaties achter de rug’, zegt Mukwege. Hij heeft niet veel hoop meer dat het meisje herstelt. Jeanne is niet alleen. Naar schatting zijn elk jaar 60.000 burgers in Oost-Congo het slachtoffer van de meest wreedaardige seksuele foltering. Vrouwen, kinderen en soms ook mannen worden er al minstens tien jaar het slachtoffer van brutale verkrachtingen door groepen militairen, die hun slachtoffers vaak met voorwerpen – geweerlopen, stokken, machetes – verminken. Jonge meisjes worden soms maandenlang als seksslaven in het dichtgepakte woud vastgehouden en door vijf, zes, zeven mannen dag en nacht verkracht en verminkt. Als zij al worden vrijgelaten, wacht hen in hun dorp een tweede trauma: ze worden verstoten en zijn voortaan, net als Jeanne, volledig op zichzelf aangewezen. Alle gewapende groepen – vooral de Rwandese, maar ook Congolese rebellen en zelfs het Congolese regeringsleger – maken zich in Oost-Congo schuldig aan seksuele foltering. Dit oorlogswapen tegen burgers verwoest vrouwen en hun families, doet hele dorpen op de vlucht slaan en is op weg de Oost-Congolese gemeenschap helemaal te vernietigen. In Oost-Congo wordt de menselijkheid al jaren verkracht.